Thực tế cho thấy các đợt thiên tai bão hay hạn mặn xảy ra những năm qua đã gây thiệt hại hàng chục nghìn tỷ đồng. Thay vì ngân sách nhà nước luôn ở thế bị động, việc sử dụng công cụ tài chính bảo hiểm giúp người dân ổn định thu nhập và nhanh chóng tái sản xuất. Không thể có một nền nông nghiệp hiện đại nếu thiếu vai trò của bảo hiểm.
Đó là khẳng định của ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và PTNT (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tại Hội thảo lấy ý kiến về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 58 của Chính phủ về bảo hiểm nông nghiệp (BHNN) vừa được tổ chức mới đây.
Ông Thịnh đánh giá cao ban soạn thảo đã sửa đổi Nghị định theo hướng thực tế và linh hoạt hơn. Bảo hiểm phải đi đôi với việc tuân thủ quy trình canh tác và quy hoạch của Bộ Nông nghiệp và Môi trường để đảm bảo tính khách quan và giảm thiểu rủi ro trục lợi. Việc cần đưa các tổ chức hợp tác (hợp tác xã) và doanh nghiệp vào đối tượng được hỗ trợ phí bảo hiểm để thúc đẩy liên kết chuỗi.
Ông đề xuất đưa hợp tác xã và doanh nghiệp nông nghiệp vào nhóm đối tượng được hỗ trợ phí bảo hiểm để thúc đẩy liên kết sản xuất theo chuỗi. Đồng thời cần xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông giữa ngành nông nghiệp (mã số vùng trồng, vùng nuôi) với ngành tài chính để các doanh nghiệp bảo hiểm có cơ sở tính toán mức phí phù hợp.
Bên cạnh đó, việc tăng cường truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của bảo hiểm trong quản lý rủi ro sản xuất nông nghiệp cũng được xem là yếu tố quan trọng để mở rộng thị trường BHNN trong thời gian tới.
Ông nhấn mạnh rằng, BHNN là một cấu phần quan trọng của nền nông nghiệp hiện đại. Thực tế thời gian qua cho thấy các đợt thiên tai, bão lũ hay hạn mặn tại nhiều vùng sản xuất đã gây ra thiệt hại kinh tế rất lớn. Trong bối cảnh đó, việc sử dụng công cụ tài chính bảo hiểm có thể giúp người nông dân giảm thiểu rủi ro và nhanh chóng khôi phục sản xuất.
“Không thể có một nền nông nghiệp hiện đại nếu thiếu vai trò của bảo hiểm. Bảo hiểm nông nghiệp không chỉ là một dịch vụ tài chính mà còn là giải pháp an sinh xã hội, giúp kết nối Nhà nước – doanh nghiệp – nông dân trong một chuỗi giá trị bền vững”, ông Thịnh nói.
Tại hội thảo, các chuyên gia cũng đề xuất xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông giữa ngành nông nghiệp và ngành tài chính, đặc biệt là dữ liệu về mã số vùng trồng, vùng nuôi. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp bảo hiểm đánh giá rủi ro và xây dựng mức phí bảo hiểm phù hợp. Việc sửa đổi Nghị định số 58/2018/NĐ-CP là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện thể chế cho thị trường BHNN, tạo môi trường kinh doanh minh bạch và an toàn cho các doanh nghiệp bảo hiểm, đồng thời giúp người sản xuất nông nghiệp chủ động hơn trong việc ứng phó với rủi ro thiên tai, dịch bệnh.
Theo ông Phạm Văn Đức, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính), BHNN tại Việt Nam đã có quá trình hình thành và phát triển gần 40 năm. Sau giai đoạn thí điểm giai đoạn 2011–2013, chính sách BHNN được triển khai ổn định hơn kể từ khi Nghị định số 58/2018/NĐ-CP có hiệu lực. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy vẫn tồn tại nhiều khó khăn cả về cơ chế, thị trường và nhận thức xã hội.
Đặc thù của BHNN là rủi ro cao và khó dự báo do chịu tác động trực tiếp từ thiên tai, dịch bệnh và biến động khí hậu. Điều này khiến hoạt động bảo hiểm trong lĩnh vực nông nghiệp đòi hỏi các doanh nghiệp bảo hiểm phải có năng lực tài chính mạnh cùng đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm. Đồng thời, thị trường còn phụ thuộc đáng kể vào hệ thống tái bảo hiểm quốc tế, trong khi các nhà tái bảo hiểm vẫn khá thận trọng với thị trường Việt Nam.
Bên cạnh những yếu tố mang tính kỹ thuật của thị trường, nhận thức của người sản xuất nông nghiệp về BHNN cũng vẫn còn hạn chế. Việc tham gia bảo hiểm chưa trở thành thói quen phổ biến của nông dân và các tổ chức sản xuất, trong khi chính sách hỗ trợ hiện nay chủ yếu hướng tới mục tiêu an sinh xã hội, chưa thực sự tạo động lực mạnh mẽ cho các mô hình sản xuất quy mô lớn tham gia.
Công tác tuyên truyền, quản trị rủi ro cũng như sự phối hợp triển khai giữa các cơ quan quản lý tại một số địa phương còn thiếu đồng bộ. Những yếu tố này khiến BHNN dù đã có khung pháp lý nhưng vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng của ngành nông nghiệp.
Trên cơ sở tổng kết thực tiễn, đại diện Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm cho biết việc sửa đổi Nghị định số 58 lần này nhằm tạo điều kiện để BHNN được triển khai theo nguyên tắc tự nguyện, mở rộng phạm vi tham gia của các tổ chức, cá nhân cũng như địa bàn triển khai. Đồng thời, chính sách hỗ trợ phí bảo hiểm sẽ được thiết kế linh hoạt hơn, phù hợp với khả năng cân đối ngân sách và các chương trình phát triển nông nghiệp của Chính phủ trong từng giai đoạn.
Nguồn: Báo Dân Việt
