Cập nhật nhanh chóng và chính xác những thông tin mới nhất về hoạt động doanh nghiệp. Bên cạnh đó, có thể theo dõi các bài phân tích chuyên sâu, thông báo quan trọng, sự kiện nổi bật do đội ngũ chuyên môn của LPF FUND thực hiện.
Phía sau những con số xuất khẩu ấn tượng, những lô hàng cập cảng quốc tế thành công là vai trò kết nối của các Tham tán Nông nghiệp.
Trong bối cảnh ngành nông nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế, đồng thời hướng tới các mốc xuất khẩu đầy tham vọng, việc mở rộng thị trường, nâng cao giá trị và thương hiệu nông sản Việt Nam ngày càng trở nên cấp thiết.
Nhân dịp ngành có 3 cán bộ được cử đi làm tham tán nông nghiệp tại Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, cũng như để nhìn lại dấu ấn tại thị trường nông sản Hoa Kỳ, EU, Báo Nông nghiệp và Môi trường trân trọng giới thiệu những chia sẻ thực tiễn từ các đại diện đã, đang và sẽ công tác tại những thị trường trọng yếu của nông sản Việt Nam.
Tâm thế của sứ thần nông nghiệp thời đại mới
Nếu ngày xưa, các vị sứ thần mang theo lễ vật để thiết lập bang giao, thì ngày nay, trong vai trò Tham tán Nông nghiệp, chúng tôi mang theo những “câu hỏi”. Đó là câu hỏi về thị hiếu của 1,4 tỷ dân, về cách làm sao để nông sản Việt không chỉ hiện diện mà phải trụ vững, nâng tầm giá trị và thương hiệu.
Với lợi thế địa lý và truyền thống giao thương, Trung Quốc dần trở thành một trong những đối tác nhập khẩu nông sản lớn nhất của Việt Nam. Trong đó, nhiều hàng chủ lực như rau quả, thủy sản, cà phê, cao su hay sắn được xác định là động lực tăng trưởng, giữ vị trí ưu tiên trong chiến lược mở rộng xuất khẩu sang thị trường này.
Đáng chú ý, chuyến thăm Trung Quốc vừa qua của Tổng Bí thư Tô Lâm đã mở ra những cơ hội chưa từng có. Những cam kết về cửa khẩu thông minh, đường sắt tốc độ cao và các trung tâm logistics hiện đại đang biến những khó khăn về vận chuyển trở thành lợi thế cạnh tranh về tốc độ và chi phí.
Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm với thách thức. Hàng loạt rào cản kỹ thuật ngày càng được siết chặt, từ kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm đến tiêu chuẩn đóng gói, ghi nhãn và nguồn gốc xuất xứ. Sự cạnh tranh từ các quốc gia trong khu vực, đặc biệt là các nước ASEAN, cũng ngày càng gay gắt.
Trong bối cảnh đó, nông sản Việt không thể chỉ dựa vào lợi thế tự nhiên hay sản lượng lớn, mà cần phải khẳng định vị thế bằng chất lượng ổn định, thương hiệu rõ ràng và khả năng đáp ứng linh hoạt các yêu cầu của thị trường.
Hướng tới mục tiêu xuất khẩu 100 tỷ USD hàng nông sản vào năm 2030, bên cạnh đa dạng hóa thị trường, Trung Quốc được xác định là một trong những thị trường trọng điểm để tăng thị phần và giá trị.
Chính từ thực tiễn đó, chúng tôi xác định: Sứ mệnh của Tham tán nông nghiệp sẽ đi kèm với những trọng trách hết sức nặng nề, không chỉ dừng lại ở việc xúc tiến thương mại hay kết nối các cuộc gặp gỡ. Chúng tôi ở đây để đi tìm lời giải cho những bài toán của thị trường. Đó là việc nghiên cứu xu hướng tiêu dùng, cập nhật chính sách mới, nhận diện sớm các rào cản kỹ thuật, cũng như hỗ trợ xử lý kịp thời những vướng mắc phát sinh trong quá trình xuất khẩu. Mỗi thông tin thu thập được, mỗi thay đổi của thị trường được ghi nhận, đều là những dữ liệu quan trọng để chuyển hóa thành khuyến nghị cụ thể cho doanh nghiệp và người sản xuất trong nước.
Đó cũng chính là thông điệp mà tôi, Tham tán nông nghiệp tại Trung Quốc, gửi tới tất cả những người đang đồng hành cùng nông nghiệp Việt hôm nay và rất mong luôn nhận được sự ủng hộ, sự tương tác thường xuyên từ nhà.
Tiến sĩ Đỗ Quang Tùng – Tham tán Nông nghiệp tại Trung Quốc | Email: tung@mae.gov.vn
Chuyển đổi từ “thí điểm” sang “quy mô”
Việt Nam hiện là đối tác ODA quan trọng của Hàn Quốc trong lĩnh vực nông nghiệp; đồng thời Hàn Quốc là một trong những đối tác thương mại, đầu tư lớn hàng đầu của Việt Nam.
Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 89,5 tỷ USD, tăng 9,6% so với năm trước. Bước sang quý I/2026, con số này đã đạt 26,9 tỷ USD, tăng vọt 30% so với cùng kỳ. Nông sản tuy còn chiếm tỷ trọng khiêm tốn, nhưng lại là nhóm hàng có tốc độ tăng trưởng nhanh và năng động nhất, đóng vai trò quan trọng trong lộ trình hướng tới mục tiêu 150 tỷ USD thương mại song phương vào năm 2030.
Tuy nhiên, cơ hội thị trường đi kèm tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt. Hàn Quốc yêu cầu chặt chẽ về kiểm dịch, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Nếu vùng nguyên liệu, mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, logistics lạnh và kiểm soát chất lượng chưa đồng bộ, cơ hội thị trường khó chuyển thành đơn hàng ổn định.
Tham tán không thể chỉ làm “người đưa thư” để nhận và chuyển tài liệu rồi chờ kết quả. Thực tế cho thấy, để một lô hàng thành công cần một “vòng phối hợp khép kín” mang tính hệ thống. Trong nước phải có hệ thống ổn định vùng trồng đến truy xuất nguồn gốc; ngoài nước, Tham tán vừa là “người mở đường” đàm phán tháo gỡ các nút thắt kỹ thuật, vừa cảnh báo sớm và kết nối với hệ thống phân phối sở tại. Còn doanh nghiệp cần có bản lĩnh và tầm nhìn để đầu tư vào chế biến sâu, tự tin bước tiến dài từ nền tảng thương mại sẵn có.
Ba mắt xích đó phải vận hành nhịp nhàng cùng lúc; thiếu một mắt là cả chuỗi bị gián đoạn. Khi nhà quản lý, tham tán và doanh nghiệp cùng vận hành nhịp nhàng, mỗi lô hàng lên kệ siêu thị quốc tế như Lotte Mart sẽ là minh chứng cho một nền nông nghiệp Việt Nam phát triển minh bạch, tuân thủ các chuẩn mực toàn cầu và gắn kết chặt chẽ với trách nhiệm cộng đồng, bao gồm cả các cam kết về giảm phát thải Net-Zero.
Mục tiêu cuối cùng vẫn là xây dựng một nền nông nghiệp chuyên nghiệp: Mở cửa hợp tác, học hỏi công nghệ thế giới để làm giàu cho nông dân, nâng tầm vị thế nông sản Việt. Thế hệ hôm nay không còn phải đi qua những cánh đồng chiến tranh, nhưng chúng ta đang sát cánh trên những “cánh đồng hội nhập” đầy tính cạnh tranh. Tinh thần đoàn kết từ trong ra ngoài nước chính là sức mạnh mềm mà không rào cản kỹ thuật nào có thể ngăn cản được.
Thạc sĩ Bùi Hải Nam – Tham tán Nông nghiệp tại Hàn Quốc | Email: bhnam2@mae.gov.vn; bhnam79@gmail.com
Đi để nâng tầm nông sản Việt
Tham tán Thương mại chủ yếu nắm thông tin về nhu cầu mua – bán của doanh nghiệp tại nước sở tại và kết nối với các doanh nghiệp trong nước có nhu cầu tương ứng, còn Tham tán Nông nghiệp, phải đi trước một bước trong việc tìm hiểu, đánh giá tiềm năng, từ đó tham gia kết nối với vai trò chuyên gia trong lĩnh vực nông nghiệp, tư vấn các giải pháp phù hợp cho doanh nghiệp.
Tham tán Nông nghiệp cần đi thực địa nhiều, trực tiếp tiếp cận hoạt động sản xuất nông nghiệp. Chúng tôi không chỉ đơn thuần tiếp thị hàng hóa, mà còn học hỏi về triết lý làm nông nghiệp, qua đó tư vấn, kết nối cho doanh nghiệp cả về giải pháp công nghệ và bí quyết sản xuất. Kỳ vọng là từ những tìm hiểu này có thể mở ra các cơ hội hợp tác mới, hình thành những thương vụ mới, doanh nghiệp mới, thậm chí là các ngành nghề nông nghiệp mới.
Chúng ta cần học hỏi kinh nghiệm của các nước có nền nông nghiệp phát triển như Nhật Bản để làm tốt hơn nữa khâu tổ chức sản xuất, phát huy sức mạnh của kinh tế tập thể, đặc biệt là các mô hình hợp tác xã. Nông dân nước bạn biết cách cân đối giữa sản lượng và chất lượng, đồng thời tạo dựng thương hiệu nông sản độc đáo, qua đó tối ưu hóa giá trị và lợi ích kinh tế.
Chúng tôi rất mong nhận được sự tin tưởng và những “đặt hàng” cụ thể từ trong nước. Những người đi tiên phong ở nước ngoài luôn cần một đội ngũ hỗ trợ vững chắc phía sau, theo mô hình hợp tác công – tư. Từ chính quyền địa phương trong việc quy hoạch sản xuất theo định hướng nhu cầu thị trường và xây dựng chỉ dẫn địa lý; đến các bộ, ngành trong hỗ trợ các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia và xử lý thông tin; các viện, trường trong công tác R&D để hiện thực hóa ý tưởng; và không thể thiếu sự tham gia tích cực, chủ động của cộng đồng doanh nghiệp, các trung tâm khởi nghiệp.
Nông nghiệp có những đặc thù riêng: Vừa phải bảo đảm an ninh lương thực, vừa hướng tới mục tiêu xanh và bền vững. Do đó, không nên kỳ vọng tăng trưởng ngay lập tức trong những năm đầu, mà cần hướng tới tăng trưởng trung và dài hạn; đồng thời coi trọng việc hình thành các yếu tố gia tăng giá trị, thay vì chỉ tập trung vào các chỉ số tăng trưởng như kim ngạch xuất khẩu hay GDP.
Với tinh thần học hỏi, kết nối và đồng hành, chúng tôi mong muốn góp phần đưa nông sản Việt Nam không chỉ vươn xa hơn, mà còn vươn cao hơn về chất lượng, thương hiệu và giá trị.
Ông Vũ Cường – Tham tán Nông nghiệp tại Nhật Bản | Email: vcuong@mae.gov.vn
Giảm rào cản, tăng niềm tin
Hoa Kỳ hiện là nền kinh tế lớn nhất thế giới với GDP khoảng 27 nghìn tỷ USD, tổng chi tiêu thực phẩm hàng năm vào khoảng 2,5-2,6 nghìn tỷ USD, trong đó gần 60% dành cho dịch vụ ăn uống. Bên cạnh đó, thương mại điện tử bán lẻ đã vượt ngưỡng 1.200 tỷ USD và chiếm hơn 16% tổng bán lẻ. Điều này cho thấy đây không chỉ là một thị trường tiêu dùng lớn, mà còn là một hệ sinh thái tiêu dùng đa kênh, được phân tầng rất sâu, nơi tiêu chuẩn thị trường cao và có tính dẫn dắt toàn cầu. Chính vì vậy, cơ hội cho nông sản Việt Nam vẫn rộng mở, nhưng không còn là có hàng là bán được, mà đòi hỏi phải đáp ứng đồng thời cả chất lượng, tuân thủ và năng lực tham gia hệ thống phân phối.
Tại các thị trường như Hoa Kỳ, nơi tiêu chuẩn cao và thông tin phân tán, từng doanh nghiệp riêng lẻ rất khó tự mình đáp ứng đầy đủ các yêu cầu. Vai trò của các hiệp hội ngành hàng cần được phát huy mạnh mẽ hơn. Hiệp hội đóng vai trò điều phối, chuẩn hóa thông tin thị trường, xây dựng bộ tiêu chuẩn chung, hỗ trợ doanh nghiệp về truy xuất, chứng nhận và hồ sơ tuân thủ và cùng với cầu nối là các tham tán nông nghiệp phối hợp với các cơ quan chức năng xử lý rào cản thương mại và giúp doanh nghiệp trong nước hiểu đúng yêu cầu và cách vận hành của thị trường sở tại.
Trong thời gian tới, điều quan trọng là sự phối hợp giữa các cơ quan trong nước, hiệp hội ngành hàng và hệ thống tham tán cần chuyển từ hỗ trợ theo từng vụ việc sang hỗ trợ theo chuỗi. Trong nước cần tập trung vào chuẩn hóa vùng nguyên liệu, nâng cấp chế biến và xây dựng hệ thống truy xuất. Hiệp hội đóng vai trò điều phối và chuẩn hóa. Ở ngoài nước, tham tán tập trung kết nối thị trường, cảnh báo chính sách và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp người mua.
Khi mỗi mắt xích được vận hành đồng bộ, nông sản Việt Nam sẽ hiện diện và khẳng định vị thế vững chắc trên thị trường được xem là khó tính nhất thế giới.
Ông Phạm Quang Huy – Tham tán Nông nghiệp tại Hoa Kỳ | Email: huypham@vietnamembassy.us
Tăng cường tham tán nông nghiệp là đầu tư vào nguồn lực quốc gia
Tiềm năng kinh tế toàn cầu của nông sản Việt nằm ở khả năng thích ứng. Chúng ta là quốc gia hiếm hoi ở khu vực nhiệt đới có thể hài hòa được cả sản lượng lớn và nỗ lực chuyển đổi số, xanh hóa sản xuất nhanh chóng. Quy mô xuất khẩu toàn ngành đã vượt qua 70 tỷ USD, hướng tới 73-74 tỷ trong năm nay, song điều đáng lưu ý hơn là sự chuyển dịch dần từ lợi thế sản lượng sang cạnh tranh về chất lượng và giá trị. Đối với thị trường EU nói riêng, tiềm năng của nông sản Việt Nam không còn đo bằng “tấn” hay “container” mà đo bằng niềm tin và giá trị tích hợp.
Sự hiện diện của các Tham tán Nông nghiệp tại các địa bàn chiến lược không chỉ đơn thuần là hoạt động đại diện đối ngoại của ngành ở bên ngoài, mà là việc xác lập “tai mắt” và thể hiện năng lực phản ứng nhanh của quốc gia trước những biến động thương mại toàn cầu.
Vai trò của Tham tán là chuyển hóa các quy định kỹ thuật thành kế hoạch hành động, tham mưu cho Bộ, ngành và phổ biến tới doanh nghiệp, hiệp hội trong nước. Thay vì để doanh nghiệp thụ động, Tham tán Nông nghiệp đi trước một bước để cung cấp thông tin, cảnh báo, tư vấn, giúp điều chỉnh quy trình sản xuất ngay từ vườn trồng. Đây là sự kết nối từ tư duy chính sách đến thực tiễn canh tác, là “mắt xích” nối dài từ đồng ruộng Việt Nam đến bàn ăn quốc tế.
Bên cạnh đó, Tham tán Nông nghiệp góp phần kết nối các cơ quan liên quan nhằm hướng tới sự công nhận tương đương về hệ thống giám sát an toàn thực phẩm giữa Việt Nam và EU. Hỗ trợ đưa hàng Việt mở rộng kênh phân phối, chuyển từ hệ thống cửa hàng Á Châu sang các chuỗi bán lẻ chính thống (Lidl, Carrefour, Metro), nâng cao mức độ hiện diện.
Tăng cường Tham tán Nông nghiệp chính là đầu tư vào năng lực đàm phán quốc gia, góp phần bảo vệ quyền lợi và biên lợi nhuận cho nông dân, doanh nghiệp ngay trên “sân khách”, đồng thời biến các rào cản kỹ thuật khắt khe thành lợi thế cạnh tranh cho Việt Nam.
Ông Trần Văn Công, Tham tán Nông nghiệp Việt Nam tại EU | Email: tvcong@mae.gov.vn; conghtqt@yahoo.com
