Thúc đẩy tiếp cận tài chính cho chuyển đổi nông nghiệp xanh và tuần hoàn – Kinh nghiệm hợp tác đầu tư với CACAO LAND
I. CACAO VIỆT NAM – CƠ HỘI TÁI ĐỊNH VỊ TRONG DÒNG CHẢY XANH TOÀN CẦU
Thưa Quý vị, trên bản đồ cacao thế giới, Việt Nam là “tiểu quốc” về quy mô – bốn nước Tây Phi và Indonesia chiếm khoảng 80% sản lượng toàn cầu. Việt Nam không thể đi theo cuộc đua sản lượng. Nhưng có con đường khác: hạt cacao Việt được Tổ Chức Cacao Thế Giới (World Cocoa Foundation) đánh giá thuộc nhóm “fine flavor cacao” – cacao hương vị đặc sản, ngách thị trường chỉ chiếm khoảng 5% sản lượng toàn cầu nhưng có giá bán cao hơn 2–4 lần.
Đặt cạnh đó là ba dòng chảy đang định hình lại ngành: Qui định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) buộc truy xuất tới từng lô đất; xu hướng tiêu dùng đòi hỏi câu chuyện xuất xứ; làn sóng vốn ESG ưu tiên các chuỗi giá trị xanh – tuần hoàn. Với cacao đại trà là thách thức, nhưng với cacao Việt là cơ hội bằng vàng để tái định vị: cạnh tranh không bằng số lượng, mà bằng bản sắc – chất lượng – truy xuất – tuần hoàn. Vấn đề là chúng ta có doanh nghiệp đủ tầm vóc để nắm lấy cơ hội đó hay không.
II. CACAO LAND – HÀNH TRÌNH TIÊN PHONG ĐỊNH HÌNH BẢN SẮC NGÀNH CACAO VIỆT NAM
Đó chính là lý do qua quá trình tìm hiểu và đồng hành, LPF FUND đặc biệt quan tâm tới Công ty TNHH CACAO LAND. Theo đánh giá của chúng tôi, đây không phái doanh nghiệp ca cao thông thường, mà là mô hình tiên phong đang triển khai đồng thời bốn lớp chiến lược – góp phần định hình lại vị thế cacao Việt Nam trên bản đồ thế giới.
Lớp thứ nhất – Tiên phong về vùng nguyên liệu chiến lược.
Trong khi cà phê, hồ tiêu là cây trồng chủ lực ở Tây Nguyên, CACAO LAND chọn ca cao – cây “ngách” nhưng có giá trị chiến lược. Vùng nguyên liệu phát triển theo mô hình nông – lâm kết hợp: hấp thụ carbon, giảm rủi ro độc canh, đồng thời tạo môi trường tốt cho chính chất lượng hạt. Cách làm đi ngược “lối mòn” này lại chính là hướng đi mà EUDR và các quỹ ESG quốc tế đang đòi hỏi.
Lớp thứ hai – Tiên phong về mô hình tích hợp “Trạm Cacao”.
Trong khuôn khổ Đề án Logistics ngành cacao Tây Nguyên – Nam Trung Bộ, CACAO LAND triển khai hệ thống “Trạm Cacao” – mô hình hiếm gặp tại Việt Nam. Mỗi trạm là tổ hợp đa chức năng: thu mua – sơ chế lên men – đào tạo nông dân – bảo tồn nguồn giống bản địa – truy xuất nguồn gốc số. Đây là “đơn vị hạt nhân” giải bài toán manh mún – điểm yếu cố hữu của nông nghiệp Việt – và là nền tảng đáp ứng EUDR.
Lớp thứ ba – Tiên phong về kinh tế tuần hoàn trong ngành cacao.
Trong khi phần lớn doanh nghiệp cacao chỉ tập trung vào hạt – chiếm chưa đến 10% khối lượng quả – CACAO LAND tận dụng toàn bộ trái: cơm nhầy chế biến thành rượu vang ca cao với công nghệ chuyển giao từ Đại học Nông Lâm TP. HCM; vỏ trái và vỏ hạt ủ làm phân hữu cơ và năng lượng sinh học. Đây là minh chứng cụ thể cho mô hình kinh tế tuần hoàn mà Đề án 687 của Chính phủ đang khuyến khích, và là loại “câu chuyện” mà các quỹ ESG quốc tế tìm kiếm.
Lớp thứ tư – Tiên phong về liên kết tri thức – chuỗi giá trị.
Khác với khuyến nông kỹ thuật truyền thống, CACAO LAND chủ động đưa các viện, trường – tiêu biểu là Đại học Nông Lâm TP. HCM – tham gia trực tiếp vào chuỗi sản xuất, không chỉ ở phòng thí nghiệm. Đây là mô hình “khoa học bám chuỗi giá trị” còn rất hiếm tại VN.
Bốn lớp này tạo nên điều mà chúng tôi gọi là một “nguyên mẫu” cho ngành nông nghiệp xanh – tuần hoàn của Việt Nam – mô hình có thể nhân rộng cho nhiều ngành hàng khác.
III. LPF FUND & CACAO LAND – HỢP TÁC TOÀN DIỆN THEO MÔ HÌNH “VỐN XANH TÍCH HỢP”
Trong giới đầu tư xanh quốc tế có nguyên tắc: không phải dự án nào tốt về kỹ thuật cũng “đầu tư được”. Một dự án “đầu tư được” – đặc biệt với các quỹ ESG – phải có năng lực hấp thụ không chỉ vốn tài chính, mà cả các chuẩn mực quốc tế đi kèm. Khi nhìn vào CACAO LAND, LPF FUND nhận diện được năng lực ấy. Vì vậy, chúng tôi chọn cách hợp tác toàn diện, không phải đơn thuần “rót vốn rồi thoái vốn”. “Vốn xanh” mà LPF FUND mang tới là gói bốn loại vốn tích hợp:
- Vốn tài chính – kết nối với mạng lưới các quỹ ESG quốc tế và các đối tác chiến lược toàn cầu mà LPF FUND đang xây dựng.
- Vốn tri thức – đồng hành về tiêu chuẩn ESG, hệ thống MRV (đo lường, báo cáo, xác minh), năng lực sẵn sàng cho EUDR và các chứng nhận quốc tế.
- Vốn quản trị – hỗ trợ minh bạch hoá, hệ thống báo cáo và chuẩn quản trị doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu nhà đầu tư quốc tế.
- Vốn quan hệ – kết nối thị trường xuất khẩu, đối tác công nghệ, các diễn đàn xúc tiến đầu tư quốc tế (như APEF 2025 tại Thượng Hải) để cacao Việt Nam xuất hiện trên bản đồ thế giới.
Thông điệp chúng tôi muốn nhấn mạnh: dòng vốn xanh quốc tế không thiếu – điều thiếu là những doanh nghiệp Việt đủ tầm vóc để hấp thụ nó một cách bền vững. Với những doanh nghiệp như thế, vai trò của các quỹ chuyên ngành như LPF FUND không phải là người cấp vốn thuần tuý, mà là người đồng hành chiến lược.
IV. NHÌN NHẬN KHÁCH QUAN TỪ THỰC TIỄN – THUẬN LỢI VÀ RÀO CẢN
Từ thực tiễn đồng hành cùng CACAO LAND, LPF FUND có cái nhìn vừa tích cực, vừa tỉnh táo về môi trường tiếp cận “vốn xanh” tại Việt Nam.
Về thuận lợi, khung định hướng chiến lược đã rất rõ ràng – Net Zero 2050, Đề án 687, Chiến lược tăng trưởng xanh. Các đối tác EU, HELVETAS, GIZ, AFD đang dành nguồn lực lớn cho nông nghiệp bền vững Việt Nam. Hệ thống ngân hàng – tiêu biểu là Agribank – đã có những bước đi tiên phong về tín dụng xanh nông nghiệp.
Về rào cản, xin nêu thẳng thắn ba điểm nghẽn lớn nhất:
- Một là, Bộ tiêu chí phân loại xanh quốc gia (Green Taxonomy) chưa được ban hành – các quỹ quốc tế thiếu căn cứ pháp lý xác định dự án đủ chuẩn “xanh”, ngân hàng trong nước thiếu cơ sở áp dụng ưu đãi.
- Hai là, lộ trình thị trường tín chỉ carbon còn chậm (NĐ 06/2022/NĐ-CP, thí điểm chỉ đến 2028) – tiềm năng tín chỉ từ các vùng nông – lâm kết hợp như mô hình CACAO LAND chưa thể chuyển thành dòng tiền thực.
- Ba là, tư duy thẩm định tín dụng còn bám vào tài sản bảo đảm truyền thống, trong khi tài sản của doanh nghiệp nông nghiệp xanh chủ yếu là vùng nguyên liệu, cây trồng dài ngày, thương hiệu, hợp đồng tiêu thụ – chuẩn quốc tế đã có cách định giá nhưng chuẩn trong nước thì chưa.
Bên cạnh đó là rào cản hệ sinh thái: liên kết giữa sáu nhà – Doanh nghiệp – Khuyến nông & Nhà nước – Nông dân/HTX – Khoa học – Tài chính – Truyền thông vẫn còn khoảng trống. Tin tích cực là sự có mặt cùng lúc của EU, CDC, HELVETAS, Agribank, ISPAE, VOAA tại sự kiện hôm nay cho thấy hệ sinh thái này đang được kết nối.
V. KIẾN NGHỊ & CAM KẾT
LPF FUND xin có ba kiến nghị trọng tâm như sau:
- Một là, đề nghị các cơ quan quản lý sớm ban hành Bộ tiêu chí phân loại xanh quốc gia (Green Taxonomy) và đẩy nhanh thị trường tín chỉ carbon – hai “hạ tầng pháp lý” then chốt.
- Hai là, đề nghị Agribank và hệ thống ngân hàng tiên phong xây dựng bộ tiêu chí thẩm định tín dụng nông nghiệp xanh tích hợp ESG; nghiên cứu cơ chế đồng tài trợ (blended finance) giữa ngân hàng trong nước và các quỹ chuyên ngành như LPF FUND.
- Ba là, mong các đối tác phát triển – EU, HELVETAS, CDC, VOAA – tiếp tục đồng hành xây dựng các “nguyên mẫu” doanh nghiệp đầu tàu, mà CACAO LAND là một ví dụ điển hình.
LPF FUND xin cam kết tiếp tục hợp tác toàn diện cùng CACAO LAND trên hành trình định hình bản sắc cacao Việt, đồng thời mở rộng mô hình “vốn xanh tích hợp” sang các ngành hàng và doanh nghiệp đầu tàu khác.
Xin được khép lại bằng thông điệp: dòng vốn xanh quốc tế không thiếu – điều cần là những “nguyên mẫu” Việt Nam đủ tầm vóc để dòng vốn ấy chảy về. CACAO LAND đang là một nguyên mẫu như thế. Nhiệm vụ của chúng ta là cùng nhau xây dựng những nguyên mẫu tiếp theo cho nông nghiệp xanh – tuần hoàn của Việt Nam.
Bài tham luận đóng góp trong khuôn khổ “Dự án Kinh tế tuần hoàn Ca cao” do Liên minh châu Âu tài trợ, Trung tâm Phát triển Cộng đồng (CDC) và HELVETAS Việt Nam phối hợp với AGRIBANK tổ chức cuộc họp chuyên đề: “THÚC ĐẨY TIẾP CẬN TÀI CHÍNH CHO CHUYỂN ĐỔI NÔNG NGHIỆP XANH VÀ TUẦN HOÀN” vào 02 ngày: 14-15/05/2026 tại Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk.
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
VĂN PHÒNG HỢP TÁC ĐẦU TƯ – LPF FUND® TẠI TP. HỒ CHÍ MINH
Địa chỉ: 173A Nguyễn Văn Trỗi, Phường Phú Nhuận, TP.HCM, Việt Nam
Điện thoại: 028 3999 108; Hotline: 0936 180 108
Email: hoptac@lpf.fund; Website: https://lpf.fund
