TPHCM đang trỗi dậy mạnh mẽ trên bản đồ tài chính thế giới, hướng đến mục tiêu trở thành một trung tâm tài chính quốc tế (International Financial Center – IFC) vào năm 2030. Từ ý tưởng manh nha cách đây 2 thập kỷ, nay thành phố lớn nhất Việt Nam đã và đang có những bước đi táo bạo để thu hút dòng vốn toàn cầu và thúc đẩy đổi mới fintech. Vị thế của TPHCM trên các bảng xếp hạng tài chính quốc tế cũng không ngừng thăng hạng, phản ánh quyết tâm và tiềm năng vươn lên tầm cao mới.
TPHCM tăng 10 bậc xếp hạng trung tâm tài chính toàn cầu
Theo Chỉ số Trung tâm Tài chính Toàn cầu (Global Financial Centres Index – GFCI) lần thứ 38, TPHCM xếp thứ 95/120 trung tâm tài chính hàng đầu thế giới. Đây là thứ hạng cao nhất của thành phố kể từ khi lần đầu góp mặt vào danh sách năm 2022.
Cụ thể, TPHCM đã tăng 3 bậc, từ vị trí 98 (GFCI 37) lên 95 trong GFCI 38. Theo đó, TPHCM vượt qua cả Bangkok (Thái Lan) khi tụt 6 bậc, xếp thứ 102/120 trong bảng xếp hạng.
Việc leo hạng liên tục cho thấy TPHCM đang đi đúng hướng trên hành trình nâng cao năng lực cạnh tranh tài chính. Thậm chí, tầm nhìn dài hạn đã được vạch ra, Việt Nam đặt mục tiêu IFC-HCM sẽ vươn vào nhóm 75 trung tâm tài chính hàng đầu thế giới vào năm 2035, tạo nền tảng để tiến xa hơn nữa trong thập niên tới.
Tiềm lực của IFC-HCM
TPHCM từ lâu đã là đầu tàu kinh tế Việt Nam và hiện hội tụ đầy đủ điều kiện để bứt phá thành một trung tâm tài chính tầm cỡ. Thành phố đóng góp khoảng 23% GDP cả nước và là trung tâm của nhiều ngành kinh tế trọng điểm như tài chính, công nghệ, dịch vụ. Nơi đây tập trung nhiều ngân hàng, công ty chứng khoán, định chế tài chính hàng đầu, tạo nền móng vững chắc cho việc phát triển một trung tâm tài chính quốc tế. Bên cạnh đó, chất lượng nhân lực cao và tốc độ chuyển đổi số trong fintech thuộc nhóm dẫn đầu thế giới, giúp TPHCM có lợi thế đặc biệt: Chi phí giao dịch tài chính tại đây thấp hơn rất nhiều so với các trung tâm tài chính lớn trên thế giới.
 Bản đồ vị trí dự kiến của Trung tâm Tài chính Quốc tế TP.HCM, bao gồm Quận 1 (phường Bến Thành, phường Sài Gòn) và Khu đô thị mới Thủ Thiêm (TP. Thủ Đức), tổng diện tích 989.72 ha. |
Quy mô quy hoạch của IFC-HCM cũng hết sức ấn tượng. Trung tâm sẽ trải rộng trên địa bàn Quận 1 cũ (bao gồm khu vực Bến Thành và phường Sài Gòn) kết nối sang Thủ Thiêm bên kia sông Sài Gòn – tổng diện tích khoảng 898.72 ha. Khu lõi ban đầu rộng 9.2 ha tại Thủ Thiêm sẽ được phát triển hạ tầng hiện đại, nơi đặt trụ sở cơ quan quản lý, giám sát của trung tâm. Chính quyền TPHCM dự kiến đầu tư khoảng 7 tỷ USD cho dự án đầy tham vọng này, trong đó giai đoạn đầu chi 16,000 tỷ đồng để hoàn thiện hạ tầng khu lõi Thủ Thiêm. Với sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ trung ương, cuối năm 2024 Chính phủ đã phê duyệt đề án xây dựng IFC-HCM, đặt mục tiêu bắt đầu vận hành trong năm 2025. Một Ban Chỉ đạo gồm 29 thành viên do Bí thư Thành ủy TPHCM đứng đầu đã được thành lập đầu năm nay để tăng tốc triển khai kế hoạch mang tính lịch sử này.
IFC-HCM được thiết kế như một hệ sinh thái tài chính toàn diện. Trung tâm sẽ bao gồm đầy đủ các lĩnh vực từ ngân hàng quốc tế, thị trường vốn (cổ phiếu, trái phiếu, phái sinh…) đến tài sản số, quản lý tài sản, quỹ đầu tư, bảo hiểm, và đặc biệt là công nghệ tài chính (fintech) với các sàn giao dịch số hóa hiện đại. Ngay cả những dịch vụ mới như sàn giao dịch hàng hóa, sàn giao dịch kim loại quý, tín chỉ carbon, tài chính xanh, logistics tài chính cũng sẽ hiện diện, nhằm tận dụng lợi thế Việt Nam là cường quốc xuất khẩu nông sản. Nói cách khác, IFC-HCM được quy hoạch để trở thành một trung tâm tài chính “đa năng” – nơi các dịch vụ tài chính truyền thống gặp gỡ những xu hướng công nghệ mới nhất, tạo nên sức mạnh cộng hưởng độc đáo.
Chiến lược phát triển đột phá đến năm 2030
Để hiện thực hóa khát vọng vươn lên một trung tâm tài chính công nghệ cao vào năm 2030, TPHCM đang triển khai một chiến lược phát triển đồng bộ và táo bạo. Chiến lược này tập trung vào việc kiến tạo môi trường đổi mới sáng tạo vượt trội, thu hút dòng vốn và nhân tài quốc tế, và tích hợp sâu rộng công nghệ hiện đại vào mọi hoạt động tài chính. Dưới đây là những trụ cột chiến lược nổi bật:
Sandbox mở cho đổi mới fintech: IFC-HCM tiên phong áp dụng cơ chế sandbox (thử nghiệm có kiểm soát) quy mô lớn, cho phép các startup fintech thử nghiệm những sản phẩm, dịch vụ tài chính mới nổi trong môi trường được quản lý đặc biệt. Những ý tưởng táo bạo – từ tiền số, tài sản số đến ứng dụng blockchain, AI – sẽ được tạo điều kiện “ươm mầm” ngay tại trung tâm, kể cả khi khung pháp lý chung của quốc gia chưa có quy định cụ thể cho chúng. Đây thực sự là một “phòng thí nghiệm mở” giúp Việt Nam thu hút các dự án khởi nghiệp và sáng kiến công nghệ tài chính mới, tạo ra những mô hình độc đáo có sức cạnh tranh trong khu vực. Cơ chế sandbox mở này thể hiện tư duy đột phá của nhà làm chính sách: linh hoạt, cầu thị nhưng vẫn an toàn, nhằm dung hòa đổi mới với ổn định hệ thống.
Thu hút các “đại bàng” tài chính với ưu đãi vượt trội: Để vươn tầm quốc tế, IFC-HCM đặt mục tiêu trở thành bến đỗ hấp dẫn cho các nhà đầu tư và định chế tài chính hàng đầu. Chính phủ và TP.HCM dự kiến ban hành hàng loạt ưu đãi chưa từng có: từ miễn, giảm thuế mạnh mẽ (ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp cho các công ty tài chính, miễn thuế thu nhập cá nhân cho các chuyên gia, nhân sự trình độ cao làm việc tại trung tâm) cho đến chính sách thị thực thông thoáng cho chuyên gia nước ngoài và gia đình họ. Đặc biệt, thủ tục hành chính sẽ được đơn giản hóa tối đa theo cơ chế “một cửa”, tạo thuận lợi chưa từng có cho nhà đầu tư. Hồ sơ đăng ký thành viên IFC có thể nộp trực tuyến và sẽ được thẩm định cực nhanh – chỉ trong 1 ngày làm việc để cấp chấp thuận tạm thời, và không quá 7 ngày để công nhận chính thức. Thời gian cấp phép “thần tốc” này ngắn kỷ lục so với thông lệ. Thậm chí, các tập đoàn thuộc danh sách Fortune 500 sẽ được tự động công nhận thành viên không qua thẩm định, nhằm thu hút những “đại bàng” tài chính thực thụ đến làm tổ. Toàn bộ các thủ tục đặc thù khác (như cấp phép thử nghiệm fintech) cũng được giải quyết ngay tại chỗ bởi cơ quan điều hành trung tâm, tránh phiền hà qua nhiều cấp. Có thể nói, IFC-HCM đang trải thảm đỏ với những cơ chế ưu đãi và thủ tục nhanh gọn chưa từng có, sẵn sàng đón dòng vốn lớn và các định chế tài chính toàn cầu.
Công nghệ blockchain và AI làm trụ cột phát triển: Khác với các trung tâm tài chính truyền thống, IFC-HCM được định vị là một trung tâm tài chính dựa trên công nghệ cao, trong đó blockchain và trí tuệ nhân tạo (AI) là hai trụ cột chiến lược. Điều này đồng nghĩa mọi hoạt động cốt lõi của trung tâm sẽ được “tiếp sức” bởi công nghệ mới nhất: Blockchain được ứng dụng để xây dựng hạ tầng sổ cái phân tán, giúp các giao dịch tài chính minh bạch, an toàn và cho phép triển khai các hợp đồng thông minh trong nhiều dịch vụ. AI thì hỗ trợ phân tích dữ liệu lớn, tự động hóa quy trình và tạo ra các sản phẩm tài chính thông minh hơn. Theo định hướng chung, Việt Nam xem blockchain là một trong 11 công nghệ chiến lược của kỷ nguyên kinh tế số và đã thông qua khung pháp lý để thúc đẩy công nghệ này từ 2026. Các chuyên gia quốc tế cũng đánh giá cao tầm quan trọng của blockchain, tài sản số và fintech – coi đây là những “mảnh ghép không thể thiếu” để hình thành nên các trung tâm tài chính số trong tương lai. Ngoài ra, IFC-HCM còn định hướng ứng dụng loạt công nghệ chiến lược như robo advisor, AI lượng tử, điện toán đám mây, điện toán lượng tử, dữ liệu lớn, blockchain lượng tử (quantchain)… nhằm tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội. Trong bức tranh chung đó, IFC-HCM sẽ tập trung phát huy thế mạnh của blockchain và AI để vừa hiện đại hóa dịch vụ tài chính, vừa khẳng định bản sắc của một trung tâm tài chính công nghệ cao hàng đầu khu vực.
Tự động hóa và quản lý thông minh mọi giao dịch: Việc ứng dụng công nghệ sâu rộng sẽ giúp IFC-HCM tự động hóa nhiều nghiệp vụ tài chính vốn thủ công trước đây, từ khâu giao dịch, thanh toán đến quản lý, cấp phép và chăm sóc khách hàng. Chẳng hạn, các nền tảng giao dịch số sử dụng blockchain có thể cho phép thực hiện thanh toán, chuyển tiền 24/7 gần như tức thời, giảm thiểu lỗi và loại bỏ nhu cầu trung gian truyền thống. Công nghệ AI và học máy sẽ được tích hợp vào hệ thống giám sát, quản lý rủi ro, giúp theo dõi thị trường theo thời gian thực và phát hiện sớm các dấu hiệu gian lận hoặc giao dịch bất thường. Về mặt quản lý nhà nước, trung tâm sẽ có cơ quan quản lý và giám sát chuyên biệt tại chỗ, đảm nhận toàn bộ việc kiểm tra, thanh tra thay vì chịu sự chồng chéo của nhiều cơ quan như bên ngoài. Song song đó, Việt Nam cũng xây dựng các quy định chi tiết về phòng chống rửa tiền, an ninh mạng cho tiền mã hóa, tài sản số, quản lý hoạt động liên quan đến NFT, token… nhằm hạn chế rủi ro khi cho phép thử nghiệm các công nghệ tài chính mới. Tất cả nhằm đảm bảo rằng dù mức độ tự động hóa cao, hệ thống tài chính mới vẫn nằm trong tầm kiểm soát an toàn. Theo định hướng đến trước năm 2030, Việt Nam mong muốn sở hữu một hạ tầng blockchain mở kết nối toàn cầu, vừa bảo đảm an toàn, bảo mật, minh bạch cho mọi giao dịch, vừa tạo cầu nối thông suốt cho dòng vốn quốc tế.
Lợi ích kỳ vọng, an toàn, hiệu quả và vươn tầm quốc tế: Chiến lược phát triển dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích to lớn cho IFC-HCM. Trước hết, việc tự động hóa các tác vụ sẽ giúp giảm thiểu sai sót, đẩy nhanh tốc độ xử lý giao dịch và tiết kiệm chi phí vận hành nhờ cắt giảm khâu trung gian. Thực tế cho thấy chi phí giao dịch tài chính tại TP.HCM hiện đã thấp hơn nhiều trung tâm khác, và con số này sẽ còn tiếp tục cải thiện khi quy trình được số hóa toàn diện. Thứ hai, an ninh và an toàn giao dịch được tăng cường nhờ ứng dụng blockchain chống giả mạo và hệ thống AI giám sát chủ động, giúp củng cố niềm tin của nhà đầu tư và công chúng vào thị trường. Đặc biệt, IFC-HCM còn là cánh cửa để kết nối Việt Nam với thị trường tài chính toàn cầu, nâng tầm uy tín quốc gia và đón đầu các dòng vốn quốc tế đang dịch chuyển. Một trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM, với nền tảng công nghệ tiên tiến, sẽ có khả năng cung cấp dịch vụ tiêu chuẩn quốc tế với chi phí cạnh tranh, từ đó thu hút ngày càng nhiều định chế tài chính, quỹ đầu tư, startup fintech quốc tế đến hợp tác. Tầm nhìn sau cuối là xây dựng TPHCM thành một trung tâm fintech tầm vóc quốc tế, nơi hội tụ những giao dịch an toàn, dịch vụ thông minh và sáng tạo không ngừng. Các chuyên gia nhận định việc phát triển trung tâm tài chính quốc tế không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn là động lực để Việt Nam cải tổ thể chế, nâng cao chất lượng nhân lực và khẳng định vị thế trên trường tài chính toàn cầu. Với chiến lược đúng đắn và quyết tâm hiện tại, TPHCM đang đứng trước vận hội lớn để biến khát vọng đó thành hiện thực trong thập kỷ tới.
Tóm lại, IFC-HCM đang chuyển mình thành một biểu tượng mới của Việt Nam trên bản đồ tài chính thế giới – một trung tâm tài chính quốc tế dựa trên công nghệ, năng động và đầy cảm hứng. Từ những bước tiến vững chắc trong thứ hạng toàn cầu đến chiến lược phát triển đột phá đến 2030, TPHCM cho thấy sự kết hợp hài hòa giữa tầm nhìn quốc tế và hành động cụ thể. Nếu duy trì được đà này, không chỉ các nhà đầu tư, doanh nghiệp fintech, mà cả công chúng sẽ sớm được chứng kiến một TPHCM vươn mình mạnh mẽ thành điểm đến tài chính – công nghệ hàng đầu khu vực, đóng góp xứng đáng vào sự thịnh vượng của Việt Nam và khu vực.
Nguồn: Việt Stock
