Các chuyên gia đã đề xuất nhiều giải pháp có tính khả thi, gợi mở thêm hướng đi cho ngành nông nghiệp trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi mạnh mẽ.
Nguồn nhân lực chính là sức mạnh quốc gia
Ngày 6/3, Trường Đại học Nông – Lâm Bắc Giang (BAFU) (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Trường Đại học Kinh tế (Đại học Huế) và Trường Đại học Nông Lâm (Đại học Huế) tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Phát triển nông nghiệp bền vững trong kỷ nguyên mới: Cơ hội và thách thức”.
Hội thảo được tổ chức nhằm tăng cường kết nối và chia sẻ tri thức, kết quả nghiên cứu khoa học giữa 3 cơ sở đào tạo, đồng thời thúc đẩy hợp tác trong đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao khoa học – công nghệ phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững.
Đây cũng là diễn đàn để các giảng viên, nhà khoa học trao đổi thông tin, công bố những nghiên cứu mới liên quan đến nông nghiệp, kinh tế nông nghiệp và phát triển nông thôn, qua đó mở ra các hướng nghiên cứu liên trường và các dự án hợp tác trong thời gian tới.
Tại Hội thảo, nhiều tham luận và ý kiến trao đổi được trình bày với cách tiếp cận khoa học, có cơ sở lý luận rõ ràng và gắn với thực tiễn sản xuất nông nghiệp ở các địa phương. Các nghiên cứu không chỉ đưa ra số liệu, phương pháp tiếp cận phù hợp mà còn đề xuất những giải pháp có tính khả thi, gợi mở thêm hướng đi cho ngành nông nghiệp trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi mạnh mẽ.
Nhiều chuyên gia cũng phân tích sâu mối quan hệ giữa “cơ hội” và “thách thức” trong phát triển nông nghiệp bền vững. Các góc nhìn được đặt ra toàn diện, từ chính sách, quản trị chuỗi cung ứng, chuyển đổi số cho tới những giải pháp kỹ thuật trong canh tác nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.
Một nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại Hội thảo là vấn đề phát triển nguồn nhân lực cho nông nghiệp trong kỷ nguyên mới. Nhóm chuyên gia đến từ Trường Đại học Nông Lâm (Đại học Huế) cho rằng, phát triển nguồn nhân lực chính là phát triển sức mạnh của quốc gia, bởi đầu tư cho con người cũng chính là đầu tư cho tương lai của đất nước. Từ quan điểm đó, các chuyên gia đề xuất các trường đại học cần tiếp tục đổi mới chương trình đào tạo theo hướng hiện đại và hội nhập, tăng cường gắn kết với doanh nghiệp để cập nhật công nghệ và nhu cầu thị trường lao động.
Bên cạnh đào tạo kiến thức chuyên môn, các cơ sở giáo dục cần đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao các công nghệ cốt lõi của nông nghiệp hiện đại như trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, robot, công nghệ gene, công nghệ sinh học, dữ liệu lớn, blockchain, nông nghiệp chính xác hay các công nghệ vi sinh và chế phẩm sinh học.
Ở góc độ chính sách, các chuyên gia kiến nghị Nhà nước cần có cơ chế đặc thù và đặt hàng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành nông – lâm – ngư nghiệp; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất phục vụ đào tạo và nghiên cứu, đồng thời xây dựng một số trường đại học trọng điểm, chuyên sâu về nông nghiệp. Cùng với đó, cần xem xét đưa nhóm ngành nông nghiệp vào diện ưu tiên phát triển, có chính sách miễn giảm học phí hoặc cấp học bổng để thu hút sinh viên theo học.
Các địa phương cũng được khuyến nghị tăng cường phối hợp với các trường đại học trong liên kết đào tạo đại học và sau đại học, đồng thời tổ chức các chương trình bồi dưỡng ngắn hạn cho cán bộ, người lao động trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn.
Công tác hướng nghiệp cho học sinh phổ thông và lao động nông thôn cần được chú trọng hơn, nhằm giúp người trẻ nhận thấy cơ hội việc làm và khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt ở các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa.
Chia sẻ tại Hội thảo, TS. Nguyễn Thực Huy, Trường Đại học Nông – Lâm Bắc Giang, cho biết trong giai đoạn 2021-2025, nhà trường đã thực hiện nhiều đổi mới trong chương trình đào tạo theo hướng gắn chặt với nhu cầu thực tiễn của sản xuất và thị trường lao động. Tỷ lệ thực hành, thực tập và học kỳ doanh nghiệp được tăng cường trong tất cả các chương trình đào tạo. Đồng thời thường xuyên rà soát, cập nhật chuẩn đầu ra, tích hợp các nội dung về chuyển đổi số, nông nghiệp công nghệ cao, quản lý chuỗi giá trị, kinh tế xanh và phát triển bền vững.
Theo TS. Nguyễn Thực Huy, chương trình đào tạo của trường được thiết kế để sinh viên có khoảng một năm học tập và thực tế tại doanh nghiệp. Ngay từ năm đầu, sinh viên cũng có thể đăng ký học tiếng Trung Quốc và có cơ hội tham gia một học kỳ học tập tại các trường đại học ở Trung Quốc.
“Đáng chú ý, việc mở thêm nhiều ngành đào tạo mới như Nông nghiệp, Công nghệ thông tin, Thương mại điện tử, Kỹ thuật cơ điện tử, Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, Ngôn ngữ Anh, Ngôn ngữ Trung Quốc… đã tạo thêm sức hút đối với người học, đồng thời góp phần bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực nông nghiệp – công nghiệp – dịch vụ trong vùng”, TS. Nguyễn Thực Huy cho hay.
Hướng tới nền nông nghiệp xanh, thân thiện môi trường và phát thải ròng bằng “0”
Theo GS.TS. Phạm Bảo Dương, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Nông – Lâm Bắc Giang, sự phối hợp giữa 3 trường đại học trong tổ chức Hội thảo không chỉ thể hiện tinh thần gắn kết trong cộng đồng học thuật mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành nông nghiệp Việt Nam.
Ông cho rằng trong bối cảnh kỷ nguyên mới, khi cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, chuyển đổi số, biến đổi khí hậu và hội nhập quốc tế đang tạo ra những thay đổi sâu sắc, nông nghiệp Việt Nam đứng trước cả cơ hội lớn lẫn nhiều thách thức. Vì vậy, những diễn đàn khoa học như Hội thảo lần này có ý nghĩa quan trọng, giúp các nhà khoa học, giảng viên và chuyên gia cùng chia sẻ tri thức, công bố các kết quả nghiên cứu mới, đồng thời đề xuất các giải pháp thiết thực cho sự phát triển của ngành.
GS.TS. Phạm Bảo Dương cho biết, các tham luận tập trung vào 4 nhóm nội dung chính, gồm nền tảng lý luận và chính sách phát triển nông nghiệp; chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cao; phát triển kinh tế và kinh doanh nông nghiệp bền vững; quản lý tài nguyên, môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.
“Qua các phiên thảo luận và tiểu ban chuyên đề, nhiều nghiên cứu đã làm rõ mối quan hệ giữa cơ hội và thách thức trong quá trình phát triển nông nghiệp hiện đại, từ những mô hình như nông nghiệp chính xác, kinh tế tuần hoàn cho tới các giải pháp canh tác thích ứng biến đổi khí hậu”, Hiệu trưởng Trường Đại học Nông – Lâm Bắc Giang nhận định.
Theo GS.TS. Phạm Bảo Dương, những trao đổi học thuật tại Hội thảo không chỉ dừng lại ở góc độ nghiên cứu mà còn gợi mở nhiều khuyến nghị cụ thể cho thực tiễn, hướng tới mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp xanh, thân thiện môi trường và tiến tới phát thải ròng bằng “0”.
Ông cũng nhấn mạnh, với vai trò là cơ sở đào tạo chuyên ngành nông lâm tại khu vực phía Bắc, Trường Đại học Nông – Lâm Bắc Giang sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác liên trường, tăng cường kết nối trong đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, góp phần xây dựng nền nông nghiệp bền vững và hiệu quả hơn trong thời gian tới.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp Môi Trường
